اقدامات مهم در هفته اول پرورش

لازمه داشتن گله ای یکنواخت، کسب وزن ایده‌آل و کنترل بیماری‌های رایج، داشتن مدیریت صحیح در هفته اول است. مطالعات نشان می‌دهد، هر پرنده بایستی بطور استاندارد در پایان هفته اول، حداقل 4 برابر وزن جوجه ریزی را کسب بکند که با مدیریت صحیح و تغذیه مناسب میسر می‌گردد. روزهای اول مرحله استارتر یک دوره یادگیری برای مصرف خوراک و آب است. علاوه بر این، تغذیه زودهنگام و مناسب ضروری است تا سیستم گوارشی آنها سریع و کامل رشد کند و ایمنی بهتری ایجاد کند.در چند ساعت اول تحریک مصرف خوراک بسیار مهم است. سرعت خوردن و آشامیدن جوجه ها نشان دهنده کیفیت دوره شروع ، به ویژه دمای بستر است.دو ساعت پس از ورود جوجه ها 75 درصد از جوجه ها باید غذا و آب کافی داشته باشند ، قبل از ورود جوجه ها تجهیزات باید بررسی و کالیبره شوند زیرا اولین ساعات زندگی ضروری است. سالن باید حداقل یک هفته قبل از ورود جوجه‌ها آماده شود. دمای سالن روز ورود باید 32-35 درجه سانتی‌گراد باشد و رطوبت نسبی بین 60-70 درصد تنظیم شود. سیستم تهویه باید به گونه‌ای تنظیم گردد که جریان هوا مستقیماً روی جوجه‌ها نخورد.
استقرار جوجه ها
پس از استقرار جوجه ها به اندازه1_2 ساعت جوجه ها را به حال خود بگذارید تا با شرایط محیط جدید آشنا شوند پس از آن جوجه ها را چک کنید که تمامی آنها به آب و دان دسترسی پیدا کرده اند و این که شرایط محیطی صحیح باشد.
پر بودن چینه دان
برای انجام این کار،نمونه هایی از 30 تا 40 جوجه از سه تا چهار مکان سالن جمع آوری شود و چینه دان هر جوجه باید به شکل واضحی برجسته و پر باشد.

فاکتورهای کلیدی در مدیریت

بستر

نقش مهمی در حفظ رفاه خوب در سیستم های پرورش جوجه های گوشتی دارد.

از فواید استفاده از بستر در سالن مرغداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کود را رقیق میکند و لذا تماس بین پرندگان و مدفوع آنها را کاهش میدهد.
رطوبت اضافی مدفوع و آبخوری ها را جذب کرده و با افزایش سطح بستر باعث خشک شدن آن میشود.
سطح سالن را که به طور معمول خاکی یا بتنی است، به صورت بالشتک مانند در می آورد و لذا سطح ایستادن و خوابیدن راحت تری را برای پرندگان فراهم میکند.

نقش مهم بستر سالن نگهداری از طیور، این می باشد که این بستر موجب جذب رطوبت به خود شده و مانع از تولید گاز آمونیاک می گردد. رطوبت مناسب بستر در حدود 20 تا 25 درصد می باشد. ضخامت موادی که در بستر به کار می روند در فصل تابستان باید 3 تا 5 سانتی متر و در زمستان نیز باید 5 تا 8 سانتی متر در نظر گرفته شود. توجه داشته باشید که در نواحی گرم و خشک می توانید این ضخامت را کمتر در نظر بگیرید.بستر بیش از حد خشک، گرد و خاک زیادی ایجاد میکند که میتواند باعث ایجاد مشکلات تنفسی شود، در حالی که بستر خیلی مرطوب عامل اصلی بروز درماتیت تماسی(سوختگی مفصل خرگوشی و درماتیت کف پا)است .بستر مرطوب باعث تولید آمونیاک بیش از حد میشود که تحریک کننده تنفس، چشم و پوست است. همچنین رشد قارچ های مولد سم را ایجاد میکند که میتواند مشکلات جدی سلامتی در پرندگان را موجب گردد. در بسترهای آلوده، ارگانیسم های بیماری زا، از جمله ارگانیسم هایی که باعث ایجاد آنفلوانزای طیور، گامبورو، لارینگوتراکئیت ( التهاب حنجره ای-حلقی) برونشیت و کوکسیدیوز میشوند، وجود دارند .بستر بسیار مرطوب (توده مانند) نمیتواند برای جستجوی غذا و یا غبارگیری توسط پرندگان مورد استفاده قرار گیرد، و سطح مناسبی را برای استراحت و یا یک عایق حرارتی مناسب را فراهم نمیکند.
اثرات بهداشتی وضعیت نامطلوب بستر نه تنها بر رفاه بلکه بر هزینه های تولید نیز تأثیر میگذارد.
بنابراین لازم است که مقدار کافی بستر مناسب برای تأمین مزایای رفاهی مطلوب و در عین حال کاهش خطرات سلامتی فراهم شود. از طیف گستردهای از مواد مختلف میتوان به عنوان بستر استفاده کرد. این مواد شامل تراشه های چوب،خاک اره، خرده چوب یا پوست چوب، پوست برنج، پوست بادام زمینی، خاک برگ یا پوده، شن و ماسه، چوب بلال خرد شده، کاه یا یونجه خرد شده و کاغذ فرآوری شده است.
کیفیت هوا
حفظ کیفیت هوا در محیط های کاملاً مسقف برای جوجه های گوشتی حائز اهمیت است.کیفیت هوا شامل دمای محیط (دما و رطوبت،) و آلاینده هایی مانند ذرات معلق (گرد و غبار) و گازها (مانند آمونیاک و مونوکسید کربن) است. نارسایی در حفظ قابل قبول کیفیت هوا منجر به ایجاد مشکلات بهداشتی در گله خواهد شد. مکانیسم اصلی برای حفظ کیفیت خوب هوا در مرغ های گوشتی تجاری، تهویه است.
دمای محیط
دمای سالن مرغداری تحت تأثیر عوامل فصلی، تراکم جوجه ریزی و میزان تهویه است. دمای توصیه شده برای پرورش جوجه های گوشتی از روز اول زندگی به تدریج کاهش می یابد،از رفتار پرندگان میتوان برای ارزیابی شرایط دمایی استفاده کرد. جوجه های گوشتی در هنگام احساس گرمای شدید، دور هم جمع میشوند و نفس نفس زدن و تغییرات رفتاری (کاهش فعالیت، کاهش مصرف خوراک، همسویی با جریان هوای سالن) را برای دفع گرما یا کاهش گرمای متابولیکی در هنگام احساس گرمای بسیار زیاد نشان میدهند. جوجه های گوشتی مسن تر به دلیل سرعت بالای تولید گرمای متابولیکی در معرض تنش گرمایی هستند. رطوبت سالن مرغداری تحت تأثیر رطوبت بیرون از سالن، تراکم جوجه ریزی، میزان تهویه، وزن زنده پرنده، دمای داخل سالن، نوع آبخوری و مدیریت و مصرف آب و ریختن آن بر روی بستر قرار دارد .رطوبت کمتر از 50درصد منجر به افزایش گرد و غبار میشود و لذا میتواند پرندگان را مستعد مبتلا به بیماری های تنفسی نماید. رطوبت بالاتر از 70درصد پس از چند روز اول زندگی باعث مرطوب شدن بستر میشود و در صورت بالا بودن دما نیز میتواند موجب عدم آسایش حرارتی در پرندگان شود. برخی از تولیدکنندگان از سیستم های مه پاش آب برای کاهش موقتی دمای سالن استفاده میکنند. با این حال، سیستم های مه پاش نیز رطوبت سالن را افزایش میدهند و لذا نمیتوان از آنها به عنوان تعدیل کننده های طولانی مدت دمای بالای سالن مرغداری استفاده کرد. آمونیاک و گرد و غبار دو آلاینده اصلی هوا در سالن های پرورش جوجۀ گوشتی هستند.
نوردهی
پرندگان به نور بسیار حساس هستند. آنها نور را نه تنها از طریق چشم بلکه از طریق جمجمه خود جذب میکنند، جایی که نور باعث تحریک بخشهایی از مغز برای تولید هورمون های کنترل کننده رشد و تولیدمثل میشود. لذا مدیریت نوردهی سالن یکی از جنبه های مهم تولید جوجۀ گوشتی است. جوجه های گوشتی معمولاً طی روزهای اول زندگی در معرض نور شدید و مداوم قرار دارند تا اینکه دریافت آب و غذا برای آنها تسهیل گردد. پس از آن، یک برنامه نوردهی با هدف بهینه سازی تولید اعمال میشود.
نور دارای چهار جزء است: دوره نوردهی (مدت زمان روشنایی و تاریکی در یک چرخه 24 ساعته،) شدت نور، منبع و طیف نوری (مخلوطی از رنگ های مختلف در نور.) با این حال، این عناصر را نمیتوان جداگانه در نظر گرفت زیرا با یکدیگر در ارتباط هستند. در پرورش تجاری از دوره های نوردهی و منابع نوری مختلفی استفاده میشود و دوره های نوردهی و شدت نور در گله ممکن است با افزایش سن پرندگان چندین بار اصلاح شود.
از دیدگاه رفاه حیوانات، نوردهی باید برخی اهداف را تأمین نماید، شامل دادن دوره های مشخص استراحت و فعالیت به مرغ گوشتی، تحریک رفتارهای طبیعی آنها مانند غبارگیری؛ دسترسی کافی به آب و خوراک؛ استفاده از سایر ویژگی های محیطی خود (در صورت فراهم شدن غنی سازی) و تعاملات اجتماعی عادی با پرندگان دیگر حاضر در گله، و ترویج سلامتی و شرایط جسمی (مانند وضعیت اسکلتی-عضلانی و پردرآوری.) برنامه نوردهی «ایده آل» واحدی وجود ندارد، اما شواهدی وجود دارد که برخی از جوانب برنامه های نوردهی که در تولید تجاری جوجۀ گوشتی استفاده شده اند، دارای تأثیرات منفی بر روی رفاه هستند.جوجه های گوشتی پرورش یافته تحت دوره های نوردهی مداوم یا تقریباً مداوم، بدون یک دوره تاریکی مناسب، دارای نرخ بالاتری از مشکلات سلامتی از جمله سندرم مرگ ناگهانی،مرگ و میر اسپایکنیگ، دیس کندروپلازی استخوان درشت نی، بزرگ شدن چشم و مشکلات پا هستند

تراکم پرنده

تراکم پرنده میتواند بر پایه شماری از عوامل از جمله تغییرات فصلی دما و رطوبت، ژنتیک پرندگان و وزن بدن مورد نظر در سن بازار از گله ای به گله ای دیگر متفاوت باشد.
بسیاری از مطالعات با هدف تعیین حداکثر تراکم مجاز، اثرات تراکم پرنده را بر رفاه جوجۀ گوشتی ارزیابی
کرده اند ،انواع مشکلات رفاهی در این مطالعات، از جمله مرگ و میر، سرعت رشد، شاخص های تنش فیزیولوژیک، ترس، محدودیت رفتاری، اختلال رفتاری، استفاده از فضا و ارجحیت ها، و آسیب شناسی ارزیابی شده است. به طور کلی، این مطالعات نشان میدهد که با کاهش سرعت رشد و توانایی راه رفتن و افزایش سوختگی مفصل خرگوشی، درماتیت کف پا و خراشهای پوستی که با افزایش تراکم پرنده مشاهده میشود، رفاه جوجۀ گوشتی میتواند تحت تأثیر منفی تراکم بالاتر پرنده قرار گیرد.

مدیریت واکسیناسیون

برنامه واکسیناسیون منظم و دقیق، بخش جدایی‌ناپذیر راهنمای کامل پرورش جوجه گوشتی از روز اول تا کشتار است. واکسیناسیون علیه بیماری نیوکاسل در روز اول یا در کارخانه جوجه‌کشی انجام می‌شود. واکسن گامبورو در روز 12-14 و واکسن نیوکاسل در روز 18-21 تجویز می‌گردد. واکسیناسیون علیه بیماری برونشیت عفونی نیز در برنامه قرار دارد. روش‌های مختلف واکسیناسیون شامل قطره‌چکانی چشمی-بینی، اسپری و از طریق آب آشامیدنی وجود دارد. نگهداری، حمل‌ونقل و تجویز واکسن‌ها باید طبق دستورالعمل سازنده صورت گیرد. علایم بیماری‌های رایج مانند کولی باسیلوزیس، کوکسیدیوزیس و سندرم مرگ ناگهانی باید شناسایی شوند. پیشگیری از بیماری‌ها با رعایت بهداشت، کنترل دما و رطوبت، و استفاده از پروبیوتیک‌ها امکان‌پذیر است. در صورت بروز علایم بیماری، سریعاً با دامپزشک مشورت شود.

جیره اولیه برای جوجه های یک روزه باید شرایط ذیل را داشته باشد:
غذا و تغذیه خوراک جوجه یک روزه باید حاوی انرژی ،پروتئین هایی با هضم راحت و اسید آمینه های ضروری باشد. به همین دلیل جوجه های تازه به دنیا آمده در هفته ابتدایی با دان پیش استارترکه شامل 22 درصد مواد پروتئینی میباشد، تغذیه میگردند. قبل از ورود جوجه به سالن دان روی بستر با دانخوری بشقابی ریخته شده است. جوجه ها به دلیل وارد شدن به یک محیط جدید به شدت استرس دارند و باید با استفاده ازمحلول ۱۰ درصد آب و شکر و یا محلول آب و انرژی پلاس و هم چنین لامپ مادر مصنوعی و ایجاد محیطی آرام، استرس آنها را کاهش داد.

یک جیره غذایی با کیفیت باید به لحاظ ویتامین ها، مواد معدنی و ریز مغذی ها بالانس شده باشد تا جوجه یک روزه بتواند تمام احتیاجات غذایی خود را توسط آن دریافت کند. شستشوی آبخوری ها باید هر روز و ضدعفونی آنها هفته ای یکبار حداقل انجام شود و همچنین آب آشامیدنی و دان همیشه در اختیار جوجه ها باشد و از گرسنگی و تشنگی دادن به آنها خودداری کنید. آب جهت هضم غذا و کاهش استرس آنها ضروری است.

نتیجه گیری:
ارزیابی اولیه جوجۀ گوشتی به بهبود رفاه در مرغداری کمک میکند. پروتکل های مختلفی برای ارزیابی ایجاد شده اند و پیشرفت های اخیر در تکنولوژی بدون شک منجر به افزایش کاربرد پروتکل های ارزیابی رفاه در فاز عملیاتی خواهد شد.